Hendrik de Man, visionair of verrader?

Door Mieke Van Haegendoren.

Over handel en wandel van een van ’s lands meest besproken politici ooit.
Van marxist tot collaborateur.
Veroordeeld en gestraft.

Hendrik De Man (1885-1953), telg uit een begoede kinderen.php' target='_blank' class='externalbrowser'>familie, ooit een idealistisch pacifistisch marxist, werd in 1911 secretaris van de Centrale voor Arbeidersopvoeding en in 1920 directeur van de Arbeidershogeschool van de Belgische Werkliedenpartij, waarin hij met mede- en tegenstanders omging.

In de crisisjaren ’30 moest zijn Plan van de Arbeid (een blauwdruk voor werkgelegenheid, sociale zekerheid en een gemengde economie) België uit het slop halen. Dat plan werd geen succes. De Man had heel wat vrienden en kenissen in Duitsland, onder wie Rosa Luxemburg, Karl Liebknecht en Karl Kautsky, maar frequenteerde later ook profascistsche kringen.

In juni 1939 werd De Man voorzitter van de Bwp. Na het uitbreken van Wereldoorlog ii bleef hij in België. Hij hief de politieke werking van zijn partij op, pleitte voor een eenheidspartij en werkte mee aan de oprichting van een eenheidsvakbond, de Unie van hand- en Geestesarbeiders (UHGA), op corporatistische basis gestoeld en beheerst en gecontroleerd door de bezetter. De Uhga eigende zich de bezittingen van de Belgische vakbonden toe.



De Man wilde de Uhga onderbrengen in het Achturenhus in Brussel. Op 12 september 1946 werd De Man voor collaboratie veroordeeld tot 20 jaar gevangenisstraf en een schadevergoeding van 10 miljoen Belgische frank. Een zeer zwaar vonnis. Buiten proportie? En politiek aangestuurd?

Mieke Van Haegendoren
Doctor in de politieke en sociale wetenschappen Mieke Van Haegendoren (Leuven, 1943) was hoogleraar sociologie en geschiedenis aan Universiteit Hasselt, waar ze ook vicerector was. Zij werkte voor ministeriële kabinetten van socialistische en Vu-signatuur en was ook voorzitter van de Nationale Vrouwenraad. Zij werd opgenomen in de galerij van ereleden van Voka. In 1972 publiceerde ze Hendrik De Man. Een biografie. Voordien verscheen 25 jaar Belgisch socialisme. Evolutie van de verhouding van de Belgische Werkliedenpartij tot de parlementaire democratie in België van 1914 tot 1940, haar doctoraal proefschrift (1967)

Praktische informatie
Iedereen is van harte welkom.
Toegang: €5 (incl. drankje)
Info:

Org. Masereelfonds Hasselt, Humanistisch Verbond Hasselt