Le Regard éloigné Een keuze uit de collectie

Aan de hand van een vijftiental werken uit de collectie van het Macs benadrukt de tentoonstelling de kritische reikwijdte van een antropologische visie die zowel nabij als veraf, vertrouwd als vreemd, en centrum als periferie omarmt. Deze gewijzigde focus leidt tot een tweevoudig perspectief: een blik die enerzijds naar elders gericht is en die anderzijds, door de reflectie, vervreemd is van zichzelf, alsof het van buitenaf geobserveerd wordt door een extern oog. Door ‘de blik van veraf’ van Claude Lévi-Strauss, een ‘astronoom van menselijke constellaties’, in de praktijk om te zetten, gaat het bij deze kunstenaars om het afgelegene te benaderen en het nabije op afstand te plaatsen, om het ene door het andere te belichten. Daarbij volgen ze een hervormde soort van humanisme waar het moderne en het traditionele, het rationele en het gevoelsmatige en vooruitgang en natuur eindelijk met elkaar verzoend worden. Zoals de geopoëtische atlas van Marcel Broodthaers, die de silhouetten van verschillende landen op identieke grootte weergeeft om een archipel van gelijkaardige ‘alteriteiten’ te creëren, impliceert deze ondermijning van grenzen ook een strijd tegen het etnocentrisme en het imperialistische model van de ‘verovering van de ruimte’. Met de globalisering op de achtergrond, vestigen veel van de hier getoonde werken de aandacht op minderheden die generaties lang invloed hebben ondervonden van acculturatie, uitsluiting en immigratie in gebieden die gekenmerkt zijn door een koloniale geschiedenis: van de Naxi van Tibetaanse oorsprong in China (Emily Bates) tot de natives van Noord-Amerika (Jimmie Durham) en via de jonge Comorese illegalen op het eiland Mayotte. Heeft hedendaagse kunst, zoals ‘Le tireur d’épine’van Johan Muyle, een werk dat christelijke iconografie kaapt en gebruikt voor een tragische en ironische allegorie voor boetedoening, de missie om ons – als een antropoloog – te waarschuwen voor het noodlot dat de mensheid te wachten staat, door een blik die, opgeslorpt door het nabije, het afgelegene zou verwaarlozen?

Met werken van: Adel Abdessemed, Emily Bates, Marcel Berlanger, Marie Bovo, Marcel Broodthaers, Jimmie Durham, Jot Fau, LaToya Ruby Frazier, Mekhitar Garabedian, Alexis Gautier, Laura Henno, Olivia Hernaïz, Alfredo Jaar, Tarik Kiswanson, Michaël Matthys, Johan Muyle, Emmanuelle Quertain.